Ration ATM: బిహార్లో రేషన్ వ్యవస్థను మరింత సమర్థవంతం చేయడానికి గ్రెయిన్ ఏటీఎంలు ప్రవేశపెట్టారు. ఇవి బ్యాంకు ఏటీఎంల మాదిరిగానే 24 గంటలు పనిచేస్తాయి, సౌరశక్తితో నడుస్తాయి. రేషన్ కార్డుదారులు సులభంగా ధాన్యాలు తీసుకోవచ్చు.
పట్నాలో మూడు మెషీన్లతో పైలట్ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించారు. ఇది విజయవంతమైతే, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా విస్తరిస్తారు. దీంతో క్యూలలో నిలబడే సమయం తగ్గుతుంది, లీకేజీలు, అవినీతి నిరోధించవచ్చు. ఇతర రాష్ట్రాల్లో కూడా ఇలాంటి ప్రాజెక్టులు ఇప్పటికే నడుస్తున్నాయి.
అన్నపూర్తి అని పిలిచే ఈ మెషీన్లు ఆటోమేటిక్గా ధాన్యాలు (గోధుమలు లేదా బియ్యం) విడుదల చేస్తాయి. కేవలం ఐదు నిమిషాల్లో 50 కిలోల ధాన్యాలు అందుతాయి. వరల్డ్ ఫుడ్ ప్రోగ్రామ్ (డబ్ల్యూఎఫ్పీ) ఈ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసింది. ఒడిశాలో 2024లో ప్రారంభమైన ఈ ప్రాజెక్టు వెయిటింగ్ టైమ్ను 70% తగ్గించింది.
ఈ మెషీన్లు పీడీఎస్ డేటాబేస్కు ఇంటర్నెట్ ద్వారా కనెక్ట్ అవుతాయి. బీపీఎల్ కార్డుదారుల ప్రొఫైల్ను యాక్సెస్ చేస్తాయి. బిహార్లో 8.5 కోట్లకు పైగా పీడీఎస్ లబ్ధిదారులు ఉన్నారు, 50 వేలకు పైగా రేషన్ షాపులు పనిచేస్తున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా 80 కోట్ల మంది లబ్ధిదారులు 5.45 లక్షల ఫెయిర్ ప్రైస్ షాపుల ద్వారా ప్రయోజనం పొందుతున్నారు.
ఈ గ్రెయిన్ ఏటీఎం ఎలా పనిచేస్తుంది? లబ్ధిదారుడు తన రేషన్ కార్డు లేదా ఆధార్ కార్డును పాస్ మెషీన్లో స్వైప్ చేస్తాడు. ధాన్య రకం, పరిమాణాన్ని ఎంచుకుంటాడు. ఆధార్ ఆధారిత బయోమెట్రిక్ ఆథెంటికేషన్ పూర్తి చేస్తాడు.
గరిష్ట పరిమితి ప్రకారం ధాన్యాలు విడుదల అవుతాయి. డేటా అప్డేట్ అవుతుంది, స్లిప్ ఇస్తారు. ఒడిశా సహా ఆరు రాష్ట్రాల్లో పైలట్ బేసిస్పై ఉపయోగిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం నగరాల్లో మాత్రమే ఉన్నాయి, త్వరలో పంచాయతీ స్థాయికి విస్తరిస్తారు.
ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రాజెక్టు. రాష్ట్రాల అనుమతి తీసుకుని, స్థలం ఇవ్వాలి. నిర్వహణ, భద్రత ఖర్చులను కేంద్రం, రాష్ట్రాలు పంచుకుంటాయి. బిహార్లో ఫుడ్ అండ్ కన్స్యూమర్ ప్రొటెక్షన్ డిపార్ట్మెంట్ ఇంప్లిమెంటింగ్ ఏజెన్సీ.
గ్రెయిన్ ఏటీఎంల ప్రయోజనాలు మరియు సాంప్రదాయ రేషన్ వ్యవస్థ మధ్య పోలిక:
| అంశం | సాంప్రదాయ రేషన్ షాపు | గ్రెయిన్ ఏటీఎం |
|---|---|---|
| పని సమయం | నిర్దిష్ట గంటలు | 24/7 |
| ధాన్యాల విడుదల సమయం | గంటలు పట్టవచ్చు | 5 నిమిషాలు |
| వెయిటింగ్ తగ్గుదల | ఎక్కువ క్యూలు | 70% తగ్గుదల |
| పారదర్శకత | అవినీతి అవకాశం | ఆటోమేటెడ్, తక్కువ లీకేజీలు |
