Divorced women’s residence rights: ఢిల్లీ హైకోర్టు ఇటీవల ఒక ముఖ్యమైన నిర్ణయంతో మహిళల గృహ హక్కులపై కొత్త కోణాన్ని తెరిచింది. విడాకులు జరిగిన తర్వాత మాజీ భర్త లేదా అత్తమామల ఇంట్లో తిరిగి ఉండే హక్కు స్వయంచాలకంగా ఉండదని స్పష్టం చేసింది. గృహ హింస చట్టం మహిళలను వేధింపులు, నిరాశ్రయత నుంచి కాపాడటానికే ఉద్దేశించబడింది, కానీ దాన్ని ఆస్తి వివాదాలకు సాధనంగా మార్చకూడదు.
ఈ తీర్పు ఒక 81 ఏళ్ల మహిళ కేసు ఆధారంగా వచ్చింది. చాలా కాలం క్రితం విడాకులు తీసుకున్న ఆమె, దాదాపు ఆరు దశాబ్దాలు అత్తారింట్లోనే ఉంది. 2023 ఏప్రిల్లో వైద్య కారణాలతో స్వచ్ఛందంగా మరో ఇంటికి మారింది, అది కూడా మాజీ భర్తదే. తర్వాత తిరిగి పాత ఇంటికి రావాలనుకుంది, కానీ అనుమతి లభించలేదు.
ట్రయల్ కోర్టు ఆమె దరఖాస్తును తిరస్కరించడంతో హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. కోర్టు పరిశీలనలో ఆమెకు ప్రత్యామ్నాయ వసతి ఉందని, నిరాశ్రయురాలు కాదని తేలింది. కొత్త ఇంటి నేమ్ప్లేట్పై ఆమె పేరు ఉండటం షిఫ్ట్ శాశ్వతమే అని సూచిస్తుంది. బలవంతంగా తిరిగి రావడం ప్రస్తుత నివాసితులకు ఇబ్బంది కలిగిస్తుందని న్యాయమూర్తి రవీందర్ దుడేజా గమనించారు.
గృహ హింస చట్టం సెక్షన్ 19 ప్రకారం, కోర్టులు నివాస ఉత్తర్వులు ఇవ్వవచ్చు, కానీ విచక్షణతో. సురక్షిత ఇల్లు నిర్ధారించడమే లక్ష్యం, నిర్దిష్ట ఆస్తి ఎంచుకోవడం కాదు. ప్రత్యామ్నాయాలు ఉంటే బలవంతం చేయకూడదు. ఈ కేసులో ఆస్తి వివాదం ఉందని భర్త తరపు న్యాయవాది వాదించారు, ఆమె కుమార్తె హక్కుల కోసం చట్టాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారని.
చివరగా, హైకోర్టు పిటిషన్ను తోసిపుచ్చింది. ట్రయల్ కోర్టు నిర్ణయంలో లోపం లేదని, చట్టం రక్షణకే తప్ప దుర్వినియోగానికి కాదని తేల్చింది. ఇది విడాకుల మహిళలకు స్పష్టత ఇస్తుంది: హక్కు వ్యక్తిగత పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది, నిరాశ్రయత నుంచి కాపాడటమే ముఖ్యం.
ఈ తీర్పు మహిళల రక్షణ, చట్టపరమైన సమతుల్యత మధ్య సరైన బ్యాలెన్స్ను చూపిస్తుంది. భారతదేశంలో ఇలాంటి వివాదాలపై కొత్త చర్చలకు దారి తీస్తుంది, నిజమైన బాధితులకు న్యాయం అందుతుంది.
